Trong hệ thống điện 3 pha đặc biệt là sử dụng động cơ 3 pha, sự cố mất pha là sự cố đặc biệt nghiêm trọng gây ra hư hỏng rất lớn cho máy móc thiết bị. Do đó cần thiết phải có biện pháp bảo vệ thiết bị trong tình huống mất pha. Biện pháp phổ biến nhất là ngắt nguồn cấp để dừng thiết bị (động cơ) khi nguồn điện bị mất pha.

Bạn đang xem: Rơ le bảo vệ mất pha

 

*

 

Nguyên lý của hệ thống bảo vệ mất pha

 

Để bảo vệ mất pha cần sử dụng phối hợp nhiều thiết bị trong hệ thống điện. Trong đó Rơ le bảo vệ mất pha là thiết bị trung tâm có chức năng cảnh báo sự cố mất pha, tín hiệu cảnh báo được thể hiện qua trạng thái tác động của tiếp điểm rơ le. Trạng thái tiếp điểm của Rơ le được sử dụng để ngắt thiết bị cấp điện cho máy móc như contactor, aptomat, máy cắt.

 

Rơ le bảo vệ mất pha

 

Rơ le bảo vệ mất pha là 1 thiết bị dùng để phát hiện sự cố mất pha để đưa ra cảnh báo thông qua trạng thái tiếp điểm của rơ le. Ở trạng thái bình thường tiếp điểm đóng lại, khi bị mất pha tiếp điểm hở ra (còn được gọi là trạng thái tác động của rơ le). Rơ le bảo vệ mất pha chỉ có chức năng cảnh báo sự cố chứ không trực tiếp bảo vệ được thiết bị hay ngắt được nguồn cấp điện. Do đó cần phải kết hợp rơ le bảo vệ mất pha với thiết bị cấp nguồn khác như contactor.

 

Đa số các rơ le bảo vệ mất pha đều tích hợp tính năng bảo vệ thấp áp, quá áp, có thể điều chỉnh được ngưỡng điện áp và thời gian tác động. Một số rơ le còn có chức năng bảo vệ ngược pha, thứ tự pha, cân bằng pha như rơ le bảo vệ điện áp của Mikro. 

 

Sơ đồ mạch điện bảo vệ mất pha:

*

Hình ảnh: Sơ đồ mạch điện bảo vệ mất pha

 

Điện áp 3 pha được cấp vào 3 cực của Rơ le bảo vệ mất pha.

Tiếp điểm thường đóng của Rơ le bảo vệ mất pha được đấu vào cuộn hút của Contactor cấp nguồn cho cuộn hút để đóng Contactor ở điều kiện bình thường, thiết bị được cấp điện hoạt động. Khi xảy ra sự cố mất pha thì tiếp điểm trạng thái của Rơ le sẽ hở ra ngắt nguồn điện cuộn hút làm cho Contactor nhả ra ngắt nguồn điện cấp vào thiết bị.

 

Một số rơ le bảo vệ mất pha thông dụng:

 

Rơ le bảo vệ mất pha Schneider

*

Hình ảnh: Rơ le bảo vệ mất pha Schneider

 

Rơ le bảo vệ mất pha Schneider có các loại:

 

- Rơ le RM22TR33: bảo vệ mất pha, thấp áp, quá áp. Điều chỉnh được ngưỡng điện áp và thời gian tác động.

- Rơ le RM22TR31: bảo vệ mất pha, thấp áp, quá áp. Điều chỉnh được ngưỡng điện áp và thời gian tác động.

- Rơ le RM22TG20: bảo vệ mất pha, thấp áp, quá áp. Không điều chỉnh được ngưỡng điện áp và thời gian tác động.

- Rơ le PMR-440N7: bảo vệ mất pha, mất cân bằng pha, ngược pha, thứ tự pha. Điều chỉnh được thông số cài đặt.

 

Rơ le bảo vệ mất pha Selec

 

*

Hình ảnh: Rơ le bảo vệ mất pha Selec

 

Rơ le bảo vệ mất pha Selec có các loại:

- Rơ le 900VPR-2-280/520V: Bảo vệ thấp áp, quá áp, thấp tần số, quá tần số, mất cân bằng pha, thứ tự pha, mất pha.

- Rơ le VPRD2M-BL: Bảo vệ thấp áp, quá áp, mất cân bằng pha, thứ tự pha, mất pha.

- Rơ le VPRA2M: Bảo vệ thấp áp, quá áp, ngược pha, mất pha, mất cân bằng pha.

- Rơ le 600VPR-310/520: Bảo vệ quá áp, thấp áp, ngược pha, mất pha.

- Rơ le 600PSR-280/520: Bảo vệ ngược pha, mất pha.

 

Rơ le bảo vệ mất pha Mikro

 

*

Hình ảnh: Rơ le bảo vệ mất pha Mikro

 

Rơ le bảo vệ mất pha Mikro có các loại:

- Rơ le MX100-400V: Bảo vệ mất pha, ngược pha.

- Rơ le MX200A-380V: Bảo vệ quá áp, thấp áp, mất pha.

- Rơ le MX210-415V: Bảo vệ quá áp, thấp áp, mất pha, thự tự pha.

- Rơ le MU350-415V: Bảo vệ quá áp, thấp áp, mất pha, cân bằng pha, thứ tự pha.

- Rơ le MU250-415V: Bảo vệ quá áp, thấp áp, mất pha, cân bằng điện áp, thứ tự pha.

Chuyện mất pha trong hệ thống điện 3 pha gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Chúng tôi không muốn nói về các hư hỏng mà nó gây ra cho bạn, cho thiết bị của bạn. Một khi bạn tìm đến và đọc bài viết này có nghĩa là bạn đã hoặc trong tương lai gần sẽ đối mặt với nó.

Bạn có thể tự lắp mạch bảo vệ mất pha bằng 2,3 relay trung gian mà theo bạn là rất hiệu quả và rẻ tiền. Tôi chỉ muốn nói với bạn rằng : đã có những người phải thú nhận mạch đó hoạt động kém hiệu quả. Trong phạm vi bài viết này chúng tôi sẽ giới thiệu các ứng dụng của relay bảo vệ mất pha vào các trường hợp cụ thể.

Nguyên lý hoạt động của rơ le bảo vệ mất pha

Nguyên lý hoạt động của rơ le bảo vệ mất pha là khi các pha đấu nối được lắp đặt chính xác, đúng thứ tự và đủ pha. Thì rơ le đầu ra sẽ đóng lại, khi gặp sự cố về lỗi mất pha thì rơ le bảo vệ sẽ tự động ngắt ra.Rơ le bảo vệ mất pha sẽ có tác dụng ngắt nguồn tổng khi xảy ra sự cố mất pha trên bất cứ pha nào. Ngoài việc bảo vệ dòng điện khỏi lỗi mất pha, rơ le này còn có thêm chắc năng bảo vệ thứ tự pha.

Đối với motor 3 pha thì khi các thứ tự pha bị thay đổi thì chiều quay cũng sẽ bị thay đổi. Đồng nghĩa với việc hệ thống sẽ bị chạy ngược, điều này đồng nghĩa với việc có thể sẽ gây hư hại, tổn thất cho máy. Chính vì vậy, rơ le bảo vệ mất pha giúp các thiết bị luôn hoạt động đúng chiều. Đặc biệt là các máy thường xuyên thay đổi vị trí nguồn.

Hướng dẫn lắp đặt rơ le bảo vệ mất pha

Giám sát pha điện trong hệ thống điện 3 pha là việc làm không thể thiếu trong các nhà máy, xí nghiệp, nhưng nơi sử dụng động cơ 3 pha. Do đó, nếu tình trạng mất pha xảy ra sẽ gây thiệt hau vô cùng lớn. Bởi các motor khi mất pha sẽ không thể tạo lệch pha để xoay. Cuối cùng là đứng lại tại chỗ và cháy cả cuộn dây. Thậm chí, có thể sẽ dẫn đến hư hại cả hệ thộng mạch điện

*
Chính vì vậy, việc lắp đặt rơ le bảo vệ mất pha sẽ giúp giám sát và khắc phục sự cố này. Tuy nhiên, rơ le bảo vệ mất pha có hoạt động được tốt nhất hay không, còn phụ thuộc vào việc lắp đặt rơ le có chính xác hay không?
So với việc lắp đặt rơ le bảo vệ cao thấp áp đòi hỏi sự chuẩn xác cao. Thì lắp đặt rơ le bảo vệ mất pha trong mạch 3 pha đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối.

Sau đây là hướng dẫn lắp đặt rơ le bảo vệ mất pha cho mạch điện chắc chắn bạn nên tham khảo:

1/ Sơ đồ đấu nối mạch bảo vệ mất pha đơn giản

*
2/ Sơ đồ lắp đặt rơ le bảo vệ mất pha theo nguyên lý điên áp
*
Giải thích:+ MC bên trái là 3 tiếp điểm động lực của contactor+ MC bên phải là tiếp điểm A1 – A2 của cuộn hút contactor (hay còn gọi là cuộn coil)+ R, S, T sẽ được đấu vào 3 pha+ Load là tải điện (thiết bị sử dụng)+ Ở phần tiếp điểm dùng tiếp điểm thường đóng (98, 95) nối như trong hình. Khi rơ le phát hiện mất pha, sẽ nhanh chóng chuyển thành hướng hở ngắt cuộn hút của contactor ra. Và 3 tiếp điểm thường hở của contactor sẽ ngắt tải ra để tránh hư hại3/ Lắp đặt rơ le bảo vệ mất pha theo nguyên lý dòng điện
*
Giải thích:

+ M là tải (Động cơ hoặc thiết bị điện)

+ EOCR là rơ le bảo vệ mất pha

+ Tr là biến áp từ 380V xuống 220V. Nếu có nguồn 220V rồi thì không cần dùng tới biến áp.

+ MC bên trái là 3 tiếp điểm động lực của contactor

+ MC bên phải là tiếp điểm A1 – A2 của cuộn hút contactor (hay còn gọi là cuộn coil)

+ Ở phần tiếp điểm dùng tiếp điểm thường đóng (98, 95) nối như trong hình.

Xem thêm: Cách mở nhiều tab trong chrome để làm việc nhanh chóng và tiện lợi hơn

+ Cấp A1 – A2 là nguồn nuôi của rơ le bảo vệ mất pha

+ Trong 3 pha, mắc 2 dây động lực qua 2 biến dòng của rơ le

Trên đây là hướng dẫn cách lắp đặt rơ le bảo vệ mất pha đơn giản và chính xác nhất, chúc các bạn thành công.